21 tiêu chí đánh giá EcoVadis theo 4 trụ cột ESG 

Khi bắt đầu tìm hiểu về EcoVadis, câu hỏi đầu tiên hầu hết doanh nghiệp đặt ra là: EcoVadis đánh giá dựa trên những tiêu chí nào? Toàn bộ hệ thống xếp hạng của EcoVadis được xây dựng xoay quanh 21 tiêu chí đánh giá EcoVadis, phân bổ vào 4 trụ cột chính. Nắm rõ 21 tiêu chí này là bước nền tảng để doanh nghiệp hiểu EcoVadis thực sự đang đo lường điều gì và cần chuẩn bị gì để đạt kết quả tốt nhất. 

Tổng quan về Tiêu chí đánh giá EcoVadis 

Trước khi đi vào từng tiêu chí cụ thể, cần hiểu rõ một nguyên tắc cốt lõi: EcoVadis không đánh giá tất cả tiêu chí với cùng mức độ ưu tiên cho mọi doanh nghiệp. Hệ thống sẽ tự động điều chỉnh trọng số của từng tiêu chí dựa trên 3 yếu tố: 

• Ngành nghề hoạt động: Doanh nghiệp sản xuất sẽ có trọng số cao hơn ở các tiêu chí môi trường so với doanh nghiệp dịch vụ. 
• Quy mô tổ chức: Doanh nghiệp lớn thường bị yêu cầu mức độ báo cáo và triển khai cao hơn. 
• Quốc gia hoạt động: Những quốc gia có rủi ro cao về lao động hoặc môi trường sẽ được chú trọng hơn ở các tiêu chí tương ứng. 

Điều này có nghĩa là bảng câu hỏi mà mỗi doanh nghiệp nhận được là bộ câu hỏi tùy chỉnh riêng, không phải bộ câu hỏi chung cho tất cả. Đây là lý do việc hiểu rõ đặc điểm doanh nghiệp của mình ngay từ đầu sẽ giúp xác định đúng những tiêu chí cần ưu tiên chuẩn bị. 

Toàn bộ 21 tiêu chí đánh giá EcoVadis được phân bổ vào 4 trụ cột chính: Môi trường, Lao động & Nhân quyền, Đạo đức kinh doanh và Mua sắm bền vững. 

21 tiêu chí đánh giá EcoVadis theo từng trụ cột 

1. Trụ cột 1: Môi trường (9 tiêu chí) 

Đây thường là trụ cột có trọng số cao nhất, đặc biệt với các doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất, chế biến, xây dựng hoặc khai thác tài nguyên. EcoVadis đánh giá tác động môi trường theo hai nhóm: tác động từ hoạt động vận hành và tác động từ sản phẩm/dịch vụ. 

Nhóm tiêu chí liên quan đến hoạt động vận hành: 

• Năng lượng & Khí nhà kính (GHG) Doanh nghiệp có đo lường và theo dõi mức tiêu thụ năng lượng không? Có chiến lược giảm phát thải khí nhà kính không? Đây là tiêu chí trọng tâm trong bối cảnh áp lực về biến đổi khí hậu ngày càng gia tăng toàn cầu. 
• Nước Doanh nghiệp quản lý và giảm thiểu mức tiêu thụ nước như thế nào? Có chính sách xử lý nước thải không? Tiêu chí này đặc biệt quan trọng với các ngành sản xuất sử dụng nhiều nước như dệt may, thực phẩm, hóa chất. 
• Đa dạng sinh học Doanh nghiệp có đánh giá tác động của hoạt động kinh doanh đến hệ sinh thái và đa dạng sinh học không? Có biện pháp bảo tồn hoặc phục hồi không? 
• Ô nhiễm Quản lý phát thải ra không khí, đất và nước như thế nào? Có quy trình kiểm soát và giảm thiểu ô nhiễm cụ thể không? 
• Vật liệu & Chất thải Doanh nghiệp quản lý nguyên vật liệu đầu vào và chất thải đầu ra như thế nào? Có chiến lược giảm thiểu, tái sử dụng và tái chế không? 

Nhóm tiêu chí liên quan đến sản phẩm: 

• Hướng dẫn sử dụng sản phẩm Doanh nghiệp có cung cấp thông tin đầy đủ để khách hàng sử dụng sản phẩm một cách an toàn và có trách nhiệm với môi trường không? 
• Hết vòng đời sản phẩm Doanh nghiệp có chính sách và giải pháp cho việc xử lý sản phẩm sau khi hết vòng đời không? Có chương trình thu hồi hoặc tái chế không? 
• An toàn của khách hàng Sản phẩm có được kiểm tra và chứng nhận an toàn không? Có quy trình xử lý khiếu nại liên quan đến an toàn sản phẩm không? 
• Vận động (Advocacy) Doanh nghiệp có tham gia vào các hoạt động vận động chính sách hoặc sáng kiến ngành liên quan đến môi trường không? 

2. Trụ cột 2: Lao động & Nhân quyền (7 tiêu chí) 

Trụ cột này đánh giá cách doanh nghiệp đối xử với người lao động và tôn trọng các quyền cơ bản của con người trong toàn bộ hoạt động kinh doanh. 

Nhóm tiêu chí về nguồn nhân lực: 

• Sức khỏe & An toàn của Nhân viên Đây thường là tiêu chí có trọng số cao nhất trong trụ cột này. Doanh nghiệp cần thể hiện rõ chính sách an toàn lao động, quy trình kiểm soát rủi ro, hồ sơ đào tạo an toàn và kết quả theo dõi tai nạn lao động. Những chứng chỉ liên quan như ISO 45001 là bằng chứng có giá trị cao nhất cho tiêu chí này. 
• Điều kiện làm việc Giờ làm việc, mức lương, hợp đồng lao động, phúc lợi – tất cả đều được xem xét. Doanh nghiệp cần chứng minh tuân thủ pháp luật lao động và có điều kiện làm việc tốt hơn mức tối thiểu bắt buộc. 
• Đối thoại xã hội Doanh nghiệp có cơ chế để người lao động bày tỏ ý kiến, phản ánh và tham gia vào các quyết định liên quan đến họ không? Đây có thể là công đoàn, hội đồng người lao động hoặc các kênh phản hồi chính thức khác. 
• Quản lý và đào tạo nghề nghiệp Doanh nghiệp có chương trình đào tạo, phát triển kỹ năng và lộ trình thăng tiến rõ ràng cho nhân viên không? 

Nhóm tiêu chí về quyền con người: 

• Lao động Trẻ em & Cưỡng bức Đây là tiêu chí có tính chất "vượt ngưỡng" – bất kỳ bằng chứng nào về sử dụng lao động trẻ em hoặc lao động cưỡng bức sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ kết quả đánh giá. Doanh nghiệp cần có chính sách rõ ràng và cơ chế kiểm tra tuổi lao động. 
• Phân biệt đối xử & Quấy rối Chính sách chống phân biệt đối xử về giới tính, chủng tộc, tôn giáo, khuyết tật... và cơ chế xử lý khiếu nại quấy rối tại nơi làm việc. 
• Nhân quyền cơ bản Doanh nghiệp có tôn trọng và bảo vệ các quyền cơ bản của người lao động theo tiêu chuẩn quốc tế, bao gồm quyền tự do lập hội và thương lượng tập thể không? 

3. Trụ cột 3: Đạo đức kinh doanh (3 tiêu chí) 

• Trụ cột này đánh giá mức độ minh bạch và liêm chính trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. 
• Tham nhũng & Hối lộ Doanh nghiệp có chính sách chống tham nhũng và hối lộ bằng văn bản không? Có chương trình đào tạo nhân viên về vấn đề này không? Có kênh báo cáo vi phạm (whistleblowing) không? Tham gia các sáng kiến như UN Global Compact cũng được tính điểm ở tiêu chí này. 
• Hành vi phản cạnh tranh Doanh nghiệp có cam kết không tham gia vào các hành vi độc quyền, thông đồng giá hoặc các hành vi phản cạnh tranh khác không? 
• Bảo mật dữ liệu Chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân của khách hàng, nhân viên và đối tác. Tiêu chí này ngày càng quan trọng trong bối cảnh các quy định như GDPR của châu Âu được áp dụng rộng rãi. 

4. Trụ cột 4: Mua sắm bền vững (2 tiêu chí) 

Đây là trụ cột ít tiêu chí nhất nhưng lại thường bị xem nhẹ nhất – và đây chính là cơ hội bị bỏ lỡ của rất nhiều doanh nghiệp khi đánh giá EcoVadis lần đầu. 

Hiệu suất môi trường của nhà cung cấp Doanh nghiệp có đưa tiêu chí môi trường vào quy trình lựa chọn và đánh giá nhà cung cấp không? Có yêu cầu nhà cung cấp cung cấp thông tin về tác động môi trường không? 

Hiệu suất xã hội của nhà cung cấp Tương tự, nhưng tập trung vào các tiêu chí xã hội – điều kiện lao động, nhân quyền, đạo đức kinh doanh trong chuỗi cung ứng của doanh nghiệp. 

* ĐIỂM QUAN TRỌNG CẦN LƯU Ý: Để đủ điều kiện nhận Huy chương EcoVadis, doanh nghiệp bắt buộc phải đạt tối thiểu 30 điểm ở cả 4 trụ cột. 

Cách EcoVadis chấm điểm cho 21 tiêu chí đánh giá EcoVadis 

Hiểu 21 tiêu chí là chưa đủ – doanh nghiệp còn cần hiểu EcoVadis chấm điểm theo cơ chế nào. Toàn bộ hệ thống được xây dựng trên 3 lớp đánh giá cho mỗi tiêu chí: 

• Lớp 1 – Chính sách (Policy): Doanh nghiệp có cam kết và chính sách bằng văn bản không? Có mục tiêu rõ ràng và người chịu trách nhiệm không? 
• Lớp 2 – Hành động (Action): Doanh nghiệp đã triển khai các biện pháp, quy trình, đào tạo cụ thể chưa? Có chứng nhận bên thứ ba không? Phạm vi triển khai có bao phủ toàn tổ chức không? 
• Lớp 3 – Báo cáo kết quả (Reporting): Doanh nghiệp có công bố thông tin về hiệu suất bền vững ra bên ngoài không? Báo cáo có đầy đủ số liệu định lượng không? 

Điểm số cuối cùng của mỗi tiêu chí phản ánh mức độ doanh nghiệp đạt được ở cả 3 lớp này – không chỉ riêng lớp chính sách. Đây là lý do tại sao nhiều doanh nghiệp có chính sách tốt nhưng vẫn nhận điểm thấp vì thiếu bằng chứng triển khai thực tế. 

Để đáp ứng các tiêu chí đánh giá của EcoVadis, doanh nghiệp cần lưu ý điều gì? 

Không phải 21 tiêu chí đều có trọng số ngang nhau: Tùy vào ngành nghề và quốc gia, một số tiêu chí sẽ được đánh dấu là "trọng yếu" (relevant) và có trọng số cao hơn hẳn. Việc xác định đúng những tiêu chí trọng yếu ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp phân bổ nguồn lực chuẩn bị hiệu quả hơn. 

Bằng chứng bên thứ ba có giá trị cao nhất: Các chứng chỉ quốc tế như ISO 14001, ISO 45001, SA8000,… hay kết quả kiểm toán độc lập là minh chứng mạnh nhất cho nhiều tiêu chí trong số 21 tiêu chí đánh giá EcoVadis. Nếu doanh nghiệp đã có những chứng chỉ này, cần đảm bảo tải lên đúng mục và còn hiệu lực. 

Tài liệu cần phản ánh thực tế hiện tại: EcoVadis yêu cầu tài liệu phải còn hiệu lực, thường trong vòng 12-24 tháng gần nhất. Chính sách soạn từ nhiều năm trước chưa cập nhật, hay báo cáo không có số liệu định kỳ sẽ không được tính điểm đầy đủ. 

Nắm vững 21 tiêu chí đánh giá EcoVadis là nền tảng để doanh nghiệp chuẩn bị đúng hướng và tối ưu kết quả xếp hạng bền vững. Liên hệ KNA CERT theo số Hotline: 0983.246.419 / 0981.222.786 hoặc Email: salesmanager@knacert.com – đối tác đào tạo và tư vấn EcoVadis được ủy quyền chính thức tại Việt Nam – để được hỗ trợ ngay từ bước đầu tiên.